Geocentrische cartesische coördinaten
Geocentrische cartesische coördinaten (ECEF, Earth-Centred, Earth-Fixed) geven een positie als drie afstanden in meters vanaf het middelpunt van de aarde: de Z-as valt samen met de rotatieas, de X-as snijdt de evenaar bij de meridiaan van Greenwich en de Y-as bij 90° O. GNSS-ontvangers rekenen in dit stelsel, de kop van een RINEX-bestand geeft er de benaderde positie in (APPROX POSITION XYZ) en Helmert-transformaties tussen datums worden erin uitgevoerd.
De omrekening gebruikt de WGS 84-ellipsoïde (in de praktijk gelijk aan GRS80 van ETRS89) en de EPSG-formule (methode 9602), tot op de centimeter gecontroleerd met het rekenvoorbeeld van EPSG. Het getoonde resultaat geldt voor ellipsoïdische hoogte 0 m; plak X Y Z om breedte, lengte en hoogte terug te krijgen.
Veelgestelde vragen
Hoe reken ik X, Y, Z om naar breedte- en lengtegraad?
Plak de drie getallen, bijvoorbeeld 3771793,97 140253,34 5124304,35 (het voorbeeld van EPSG). De omrekening herkent ze als X, Y, Z in meters en geeft 53,8094° N, 2,1295° O en 73 m ellipsoïdische hoogte, plus UTM en alle andere formaten.
Is de hoogte uit ECEF de hoogte ten opzichte van NAP?
Nee, het is de hoogte boven de ellipsoïde. In Nederland ligt de geoïde ruim 40 m boven de ellipsoïde, dus de NAP-hoogte is ongeveer zoveel lager.
Waarom is Z aan de pool kleiner dan X aan de evenaar?
Omdat de aarde afgeplat is: de poolstraal is ongeveer 6357 km en de equatoriale straal ongeveer 6378 km, zo'n 21 km verschil.